GLU Köşe Yazıları title

KÜRESEL EMEK YAZILARI

Küresel Emek Üniversitesi GLU-Column web sitesinde İngilizce olarak yayınlanmış olan, farklı ülkelerdeki emek ve kalkınma süreçleri ile ilgili seçilmiş yazıların Türkçe çevirileri

Sendika Üniversitesi Ruskin Kuşatma Altında

Çeviri: Gaye Yılmaz

Yazar: Sue Ledwith

İngiltere Oxford’daki Ruskin Kolej uzun zamandan beri dünyadaki sendikal eğitimin kalbiydi ve sendikacıların evi gibi gibiydi. Fakat artık değil.

Nasıl ki örgütlü emek, giderek artan güvencesizlik ve hızla azalan sendika üyelikleriyle küreselleşmenin kuşatması altındaysa bugün, Ruskin de saldırıların hedefinde. Bu yazı, sendikacılara verdikleri dersleri kaldırılan ve işten çıkarılan öğretim üyelerine destek çağrısı yapmak amacıyla yazıldı.

İngiltere, Kuzey ve Güney yarımküre’den bini aşkın kişinin imzaladığı; uygulamaya duyulan öfkeyi ve şoku açıklayan; kolej yönetimini bu kararı yeniden gözden geçirmeye zorlayan bir dilekçe yayınlandı. Bazıları ise sendikaların, Britanya Sendikalar Kongresi`nin (TUC), İşçi Partisi`nin ve diğer müttefiklerin Ruskin yönetimine meydan okumasını ve ‘Haydi Şimdi Harekete Geçme Vakti’ imzasıyla kollektif eylem başlatmalarını istedi.

Kaldırılan Dersler Ruskin’in Amiral Gemileriydi

Her şey yeni yönetimin, eski adı Uluslararası Emek ve Sendika Çalışmaları[1]/ ILTUS olan Küresel Emek ve Toplumsal Değişim adlı temel master derslerinin kaldırılması kararıyla başladı. Bu dersler, ilk açıldığında 25 öğrenciyle yürütülürken; Ocak 2017’de bölümün kapatılması kararı alındığında öğrenci sayısı 30’a yaklaşmıştı.

Kapatılan yüksek lisans programının Ruskin’e getirisi 2016-2017 öğretim yılında yaklaşık 200 bin pound civarındaydı. Kısmen bunun da bir sonucu olarak, yönetim, ILTUS lisans ve yüksek lisans programlarını sürdüremeyeceğini ileri sürdü ve üç tam zamanlı öğretim üyesini hızlı bir kararla işten çıkarırken; iki yâri zamanli öğretim görevlisinin sözleşmelerinde de kısıtlamalara gitti. İşten çıkarılan ve sözleşmelerindeki haklar geriletilenlerin dördü kadındı ve içlerinden biri de siyahi/Asyalı etnik azınlıktı.

Yönetimin aldığı bu kararla birlikte çoğunlukla sendikacı olan –aktivist ve uzman- potansiyel öğrenci adaylarının yüksek lisans yapabileceği bir yer; ve devam eden lisans öğrencilerinin de bitirme ödevlerinde kendilerine yön verecek deneyimli danışmanları kalmamış oldu. Bu değişimin başladığı tarihten itibaren Ruskin yönetimi, yüksek lisans programlarına katılanlar da dahil olmak üzere öğretim üyelerinin ücretlerini düşürme planları yapmaya başladı.

Bu gelişmelerin beklenen sonucuna göre, eğer öğretim üyelerine yüksek öğretim için bağıtlanan toplu sözleşmelerde yer alan ücretler ödenmiyorsa Ruskin yüksek öğretim derslerini vermeye devam edemez.[2]

Yeni yönetimin bu kararları, 2016 yılında aniden kaybettiğimiz eski yönetim kurulu başkanının yönetime ilk geldiği günden beri tesis ettiği ve uygulanmasını güvence altına aldığı ‘Ruskin’in Varoluş Nedenlerini  (Ruskin’s raison d’etre) alt üst etti. Deneyimli bir eğitimci ve Ruskin’de 22 yıl boyunca işçi sınıfı ve sendika eğitimleri alanında ilkeli ve özverili bir şekilde çalışan Chris Wilkes, Ruskin’in Varoluş Nedenlerini ve yüksek lisans programlarını en çalkantılı dönemlerde, en sıkıntılı mali koşullarda bile yılmadan savunmuştu. Wilkes, Ruskin’in en yürekli işçi sınıfı eğitimi değerlerinden biri olmasının yanı sıra, gerek ulusal gerekse uluslararası ortamlarda çok takdir edilen bir konuşmacıydı.  Örneğin, özerk bir  araştırma ve eleman geliştirme birimi kurdu: Bu birimde doktora sınıflarında yâri zamanli görev yapanlardan iki arkadaşımız kısa süre önce işine son verilen hocalar arasındaydı. Bu bölümde ders alanlar eğitimlerinin sonunda aynı bölümde eğitim vermeye başlamak suretiyle geri besleme yapacaktı.  

Wilkes’dan boşalan yönetimin başına geçenlerin gerek sendikal eğitim gerekse Ruskin’in tüm dünya emek tarihindeki deneyimi hakkındaki bilgisi son derece sınırlıydı. Yönetim, hükümetin sosyal harcamalara getirdiği kısıntılara sırtını dayayarak finansal sorunları gündemin en başına almak suretiyle yüksek lisans programlarını iki kez kapatma kararı aldı, bu programlara kayıt yaptıran, yılda 7850 pound ödeme yapan yâri zamanli öğrenciler dımdızlak ortada bırakıldı. Bu öğrencilerden dördü bir yıllık tam zamanlı yüksek lisans programına kayıt yaptırmış olan uluslararası öğrencilerdi, içlerinden biri Tunus’taki eğitimine bir yıl ücretsiz izinle ara vererek Ruskin’e gelmiş olan bir kadındı ve bu dört öğrencinin hepsi İngiltere vizesi alabilmek için hem zaman hem para harcamak zorunda kalmışlardı.  Bir diğer öğrenci bu programa kayıt yaptırabilmek için evini bile satmak zorunda kalan tam zamanlı bir öğrenciydi. İngiliz vatandaşı olan yâri zamanlı öğrencilerin çoğunluğu emek hareketinin ILTUS programlarına verdiği tarihi desteğin bir göstergesi olarak ya kısmen ya da tamamen sendikaları tarafından finanse ediliyordu. Bu programları ülke dışından izleyenlerin programların sonlandırıldığına dair bilgilendirilmediği apaçık ortadaydı. Bu süreçte Ruskin, TUC Örgütlenme Akademisi`nin faaliyetini sürdürme yetkisi aldığı sözleşmeyi  de kaybetti.

Yüksek lisans ve lisans ILTUS programlarının yanı sıra sendikalar için düzenlenen kısa süreli tezsiz programlar, Ruskin’in uluslararası ve ulusal emek hareketlerine hizmet etmiş olan ‘sendika koleji’ olma kimliğinin özüdür.  Bu programların olmadığı durumda Ruskin, sendika eğitimini yalnızca kısa süreli sendika kurslarına bırakarak bir eğitim kurumu olma vasfını kaybeder.

Gözden çıkarılan üç programda ders veren öğretim üyelerinin tamamı Ruskin’de eğitim görmüş eski mezunlardı ve üniversite yönetiminin yeni iddiası yeni durumda da üç tam zamanlı hocanın (Ruskin’in cinsiyet eşitliği ve çeşitlilik ilkelerini yok sayarcasına bu hocaların hepsi erkektir) istihdam ediliyor olmasıdır ama yönetimin sendika çalışmalarının devam ettiğine dair iddiası samimiyetsiz, gerçekliği yansıtmayan boş bir iddiadır; öyle ki halen istihdam altında kalmayı başarmış olanların diploma programlarını sürdürme bilgi, beceri ve deneyimine sahip olduklarını düşünmek pek te kolay değildir.  Ruskin’in sunacağı hizmetlerin yeniden organizasyonu ile ilgili söylentiler de oldukça garip, -zira üniversitenin yüksek lisans programlarının, diploma programlarının yürütülmesini de üstlenen İngiltere Açık Üniversite tarafından onaylanmasının üzerinden sadece 12 ay geçmişti-. Kısa süre önce siyaset ve sosyal bilimler alanında eğitim veren bir yarı zamanlı öğretim üyesinin duyurusu yapılmıştı, daha da garip olan ise duyurulan bu yapılan öğretim üyesinin de işten çıkarılması oldu.

Peki Ya Şimdi ? Dünya Çapında Dayanışma…

Bu sürecin uluslararası emek hareketleri üzerindeki yansımaları gerçekten son derece önemli. Her ne kadar Ruskin’in kendisi küçük bir okul olsa da erişimi dünya ölçeğindedir. Öğrencilerden şu sözleri sıkça duymak mümkündür ‘Benim ülkemin devlet Başkanı bir Ruskin mezunu’. Irkçılık yıllarında Güney Afrika’dan emek ve siyaset aktivistleri Ruskin’de ağırlanmış ve iltica etmeleri sağlanmıştır. Kampüste bu arkadaşlarımızdan sonra onların adı verilen Kitson ve Biko isimli binalar vardır. Ruskin, on yıllardır tüm dünyadan, ama özellikle güney yarım küreden emek aktivistlerinin bir araya gelebilecekleri, hem kendi niteliklerini geliştirip hem ortak stratejiler geliştirebilecekleri bir ev gibi işlev gördü: Ruskin’den liderler çıktı, yaşam boyu devam edecek dostluklar tesis edildi. Ruskin’deki son gelişmelerden dehşete düşen eski dostlarımızdan birinin şu cümlesi her şeyi özetliyor: ‘Tüm dünyadan sendikacılarla çalışan küresel bir sendika olarak Ruskin’in diploma programları her zaman dayanışma ve bakış açımızı genişletmemiz için müthiş bir yol gösterici oldu’.

Diğer açıklamalar, bir blogta [A1] imzaya açılan dayanışma metni ve Ruskin’i hedefleyen saldırılardan derin üzüntü duyan imzacıların dilekçeye ek olarak açıkladıkları duygularından izlenebiliyor. Sizler de Ruskin Dostları linkine girerek kendi düşüncelerinizi ekleyebilirsiniz.  https://www.friendsofruskin.wordpress.com/2017/03/24/defend-ruskins-ba-and-macourses/comment-page-2/#comment-103     

Bu dilekçeyi imzalayanlar arasında sendika yöneticisi ve uzman olan eski mezunlar, halihazırdaki öğrenciler; Ruskin’de görev yapan öğretim üyeleri ve akademisyenler ve eski Ruskin yönetim kurulu üyeleri ve yabancı gözlemciler var. Ayrıca Kamu Hizmetleri Enternasyonali (Public Services International – PSI) ve Küresel Sendika (Global UNI – UNI) gibi uluslararası sendikalar da bulunuyor. İmzacılar, İngiltere, Avrupa, Kanada, Avustralya, Yeni Zelenda, ABD ve daha pek çok ülkeden. Çoğu, Ruskin’in de katıldığı Küresel Emek Üniversitesi (GLU) mezunu ve/veya hocası.

Açılan bloğa bırakılan mesajların temel vurgusu, Ruskin Yönetiminin “utanç verici kararı”na duyulan öfke ve “Ruskin’den gelen kötü haberler”. Aşağıda bunların kısa bir özetini göreceksiniz: 

“Bir Ruskin mezunu olarak dehşete düşmüş durumdayım. Ruskin, eğitim almak için başka çaresi olmayan, geçmişte ve halihazırda sendika ve emek hareketi içerisinde yer almış işçi sınıfını eğitmek için kurulmuş bir okuldur. BUNUN OLMASINA İZİN VERMEYİN”

“Bu, dünyada var olan en önemli emek çalışmaları programlarından biridir. Bu aynı zamanda  tüm zamanlarda Ruskin’in var oluş nedeni olagelmiştir. Emek çalışmaları programlarının kapatılması, Ruskin’in farklı bir kurum olma yolunun sonuna geldiğinin göstergesidir.” 

“Bu kötü karardan ötürü gerçekten çok öfkeliyim. Sendikaların ve ilerici hareketlerin kendini güçlendirmeye ve emek-sermaye arasındaki ilişkiyi daha iyi kavramaya en fazla ihtiyaç duyduğu bir dönemde alınan bu karar entelektüel barbarlık anlamına geliyor”

“Bu tarz programların bitirilmesi, emek hareketi açısından ilave bir yaşamsal kayıp olacak.”

“Vaz geçilmemesi halinde bu karar, Ruskin Kolej’in aydınlık tarihine kara bir leke gibi düşecek korkunç bir adım” 

“Ruskin’deki Uluslararası Emek ve Sendika konulu lisans ve yüksek lisans bölümlerinin kapatılması, insan hakları ihlali, sendikasızlaştırma ve işçi haklarının baskı altına alınması anlamlarına geliyor”

Ayrıca, emek aktivistleri ve akademisyenleri de gönderdikleri e-mail mesajlarında bunun ‘yeni bir mücadele’ olduğunun altını çiziyor ve ‘Ruskin’in hem sendika eğitimlerine hem de kendi tarihine son verdiğini’ belirterek ‘bunu yapanlar utanmalı’ diyorlar.

Öğrenme hakkı engellendi!

Geçtiğimiz 10 yıl boyunca Ruskin’i sendikal eğitim alanında birinci yapmak için lisans ve yüksek lisans dersi veren öğretim üyeleri, bugün yönetim tarafından işine son verilen akademisyenler. Bu yazıyı okuyan sizlerden ricam, bu akademisyenlerden dayanışmanızı esirgememeniz ve Ruskin’de sendikal eğitimin korunması için destek vermeniz. Emek hareketinin, Ruskin yönetiminin uyguladığı rejimden çok daha büyük olduğuna inanıyorum. Herşey söylendi, peki ya toplanma çağrısı? Başkaldır, eğit, örgütlen! Haydi hep birlikte stratejimizi belirleyelim. Gerçekten de, bir veya iki imzacının da gözlemlediği gibi bu ILTUS programlarının kalbidir: ‘Eğitim yalnızca öğrenmekten ibaret değil, aynı zamanda bir eylem, aynı zamanda bir dünyayı değiştirme praksisidir’. Muhtemeldir ki, yeni yönetim böylesi bir meydan okumadan hoşlanmıyor. Eski bir maste[A2] r öğrencimizin gözlemlediği gibi ‘Programın bizlere öğrettiği eleştirel analizin, programın kapanması üzerinde hiçbir etkisinin olmaması bir ironidir’. Ya da, master programına kaydolup iki kez kaydı silinmiş bazı sendikacıların kolej yönetimine gönderdikleri mektupta söyledikleri: ‘çalışmalarımıza başlamak için beklerken bir yılımız boşa gitti ve geçen yılki deneyimimize dayanarak Haziran ayında bu programın kapatılacağını duymak istemiyoruz. Bu kabul edilemez. Bizler Ruskin’i, kolejin sendika eğitimine adanmışlığını bildiğimiz için seçtik. Ne yazık ki bugüne kadarki deneyimlerimiz bu adanmışlığı doğrulamıyor. Temel çalışma haklarını desteklemeyi başaramayan bir kurum küresel emek konulu bir master programı için uygun bir kurum görüntüsü vermiyor’    

Bu arada Ruskin’i boykot etme amaçlı konuşmalar var. Bunu öfke ve üzüntü ile, fakat aynı zamanda sabırlı bir iyimserlikle yazıyorum. Ben Ruskin’de ILTUS yüksek lisans programlarını geliştirmiş ve emekli olana kadar bu programda dersler vermiş bir öğretim üyesiyim.

Sue Ledwith, önce kadın çalışmaları yüksek lisans programını yeniden canlandırmak ve ardından da uluslararası emek ve sendika çalışmalarını geliştirmek için Ruskin’de toplam 10 yıl boyunca çalıştı. Kendisi, kadın sendikacılar ve akademisyenler için 6 aylık seminer programları ile uluslararası sendikacılar için bir burs programında da görev yaptı. 2016 yılında bu alandaki 25 yıllık araştırmalarından yola çıkarak ‘Emek hareketlerinde Toplumsal Cinsiyet Olasılıkları’ başlıklı tezi yazarak ‘doktor’ unvanını almaya hak kazandı.



[1]International Labour and Trade Union Studies

[2]İngiltere yüksek öğretim sisteminde iki farklı toplu sözleşme yapılıyor ve iki farklı ücret sistemi geçerli. Bunlardan biri, eğitimini yarım bırakmış olanlara tamamlama olanağı veren Further Education (FE); diğeri ise Higher Education(HE). Ruskin bir FE koleji ve normal koşullarda HE kapsamına giren dersleri vermiyor; hocalarına -genellikle daha yüksek olan- HE düzeyinde ücretler ödemiyor. Dolayısıyla bir hoca FE dersleri veriyorsa FE ücreti; HE dersleri veriyorsa daha yüksek bir (HE) ücreti ödeniyor.


 [A1]İlginç ama değişikliği onaylamama izin vermiyor! Ve sağ tıkladığımda doğru yazılımın “blokta” olması gerektiğini gösteriyor! Bunu nasıl yapalım?

 [A2]Bunda da aynı şey oldu, değişikliği onaylamama izin vermiyor ve ısrarla dilbilgisindeki mastar ekinin yazılışını gösteriyor. İşi uzmanına bırakıyorum J